Wednesday, 31 December 2025

Hadal ka soo fakaday Xasan Sheekh oo dareen shaki leh ku abuuray bulshada

Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud oo hore isagu sifeeyey inuu yahay qof isbedbedla oo maalinba leh weji cusub oo ka duwan kiisii hore ayaa hadal ka soo fakaday afkiisa ku sheegay inay cilaaqad la yeelan karaan Somalia iyo Israel mustaqb balse aanu wakhtigan xaadirka ah jirin xidhiidh fiican oo labada dal ka dhexeeyaa.
hadalkan XSM oo ku soo beegmay xilli ay xiisadi ka dhex aloosan tahay Somalia iyo Israel oo iyadu si rasmi ah u ictiraaftay Jamhuuriyadda Somaliland ayaa dad badani ku fasireen in XSM oo danta qaranka ka hormariya dantiisa gaarka uu u ordayo sidii uu Israel ula yeelan lahaa xidhiidh meesha ka saaro kan u dhexeeya Somaliland iyo Israel. islamarkaana ay suurtogal tahay inuu Natalyaahu ku yiraahdo, aniga ayaa idin siinaya saldhig ciidan iyo dhul aad dejisaan Falastiniyiinta Qaza ee ka laabo go'aanka aad ku ictiraaftay dowladda Somaliland. sidii uu hore ba u sameyey xilligii MOU Somaliland iyo Itoobiya. 
XSM ayaa sidoo kale hadalkiisan lagu micneeyey inuu yahay mid ka horimanaya hadaladiisa iyo ficiladiisa ku wajahan difaaca madaxbanaanida iyo qaranimada Somalia.
 

Ururka Jamaacada Carabta, IGAD iyo Midowga Africa iyo Bariga Africa oo qashinka ku daray qaraarkii DFS ee ku saabsan dedefeynta ictiraafka Somaliland

Dowladda Federaalka Somalia ee uu madaxweynaha ka yahay Xasan Sheekh Maxamuud oo aan awood iyo sumcad toona ku dhex lahayn ururka Jamaacada Carabta, IGAD, Midowga Afrika iyo bariga Afrika ayaa ku guuldareystay inay meel mar noqdaan qaraar ka dhan ah ictiraafka rasmiga ah ee Somaliland ka heshay dowlada Israel 25kii December 2025. kadib markii ay soo jeedintiisa u arkeen inay tahay dacwad aan iyaga khuseyn oo aaney waxba ka qaban karin, islamarkaana aan mudnayn inay kulamo gaar ah ka yeeshaan. 

Xasan Sheekh Maxamuud oo badhi taar ka helayay dowlado shisheeye ayaa guul u arka in golaha Amaanka ee qaramada midoobay oo kulan gaar ka yeeshay arrinta ictiraafka Israel siiyey Somaliland kadib markii golahiisi aqbal qaraarkii DFS. kaas oo dood adagi ku dhex mareen Dowladdaha Somalia iyo Israel oo iyadu difaaceysay go'aanka ay ku ictiraaftay Jamhuuriyadda Somaliland.  
Haseyeeshee, Xasan Sheekh Maxamuud waxa uu weji gabax kala kulmay ururada Jamaacada Carabta, IGAD, Midowga Africa iyo Bariga Africa oo dhamaantood qararkii uu u gudbiyey kudaafada ku daray oo diiday inay kulamo gaar ah ka yeeshaan qararka DFS oo ahaa mid xambaarsana dacwad ka dhan ah go'aanka Israel ku ictiraaftay dowladda Somaliland, kuwaas oo XSM ka filayey inay ugu yaraan cambaareeyaan ayaa ka dhacay arrintaas.
XSM oo hadda ku guda jira safaro uu ku marayo wadamo ay saaxiib yihiin Somalia ayaan ilaa iminka arrinta ka hortaga Ictiraafka Somaliland aan wax garowsasho dhaafsiisan uga  helin madaxda uu la kulam 48 saacadood ee u dambeeyey, taas oo muujinaysa rajo xumada iyo fashilka uu wajahayo XSM oo ah nin lagu sifeeyey musuqmaasuq, qabyaalad, karti daro, hunguri badni, aragti siyaasadeed oo gaaban leh oo jahawareersan.

Tuesday, 30 December 2025

Cumar Cabdirashiid oo sheegay inaan DFS iyo M. Goboleedyada midna ka hadli karin Midnimo iyo dawlad-dhis

Cumar Cabdirashiid Cali Sharmaarke oo laba jeer Raysal wasaare ka noqday dalka Somalia ayaa tilmaamay inaan madaxda DFS ka hadli karin midnimo iyo dawlad dhis oo ay siyaasada ku fashilmeen dowlad dhexe ilaa heer maamul goboleed : “Kama hadli karno midnimo iyo dawlad-dhis haddii aan sii wadno Isla xisaabtan la’aanta, ha ahaato Federaalka iyo Dawlad Goboleedyadaba...nidaamka maamul ee hadda jira waa in la saxo, haddii kale dalkani wuxuu ahaan doonaa mid jilicsan oo kala daadsan, mar walbana u nugul farogelin shisheeye.”

Socdaalka Wefti Dhulbahante ee Ceerigaabo ayaa fariin cad u diraya bulshada gudaha iyo dibada oo ah geedi socodka nabadda iyo wada hadalka

Xubno isugu jira Wasiiro, Agaasimayaal, saraakiil ciidan iyo siyaasiyiin madaxbanaan oo ka soo jeeda beesha Naaleeye Axmed ee qabiilka Dhulbahante ayaa horaantii todobaadkan booqday magaalada Ceerigaabo kaddib shaqaaqooyinkii ka dhacay dabayaaqadii 2024kii. 
Socdaalkan ayaa loo arkaa mid muujiya midho dhalka iyo horumarka ka soo baxay shirkii gogosha nabadda ee Madaxweynaha Somaliland Cabdiraxmaan Cirro ka hirgeliyey Ceerigaabo dhawaan, kaas oo ujeedadiisu ahayd dub u heshiisiin, xasilooni iyo wada noolaasho ka dhex abuurida beelaha ku dhaqan gobolka Sanaag. 
Xubnahan ka soo jeeda qabiilka Dhulbahante waxay qayb ka ahaa wefti balaadhan oo ka socd socday xukuumada Somaliland, kuwaas oo magaalads Ceerigaabo kaga qaybgalay munaasibad heer qaran ah. Booqashadan ayaa lagu tilmaamay inay tahay mid taariikhi ah, maadama ay timi kaddib muddo ay jireen xiisado amni iyo kala shaki siyaasadeed. 
Masuuliyiinta iyo waxgaradka kale ee ku sugan magaalada Ceerigaabo ayaa si diiran u soo dhaweeyey weftigan, iyaga oo muujiyey rajo ah in talaabadani horseedi doonto is faham waara, nabadgelyo, iyo wada shaqeyn dhex marta dhamaan beelaha walaalaha ah ee dega gobolka Sanaag. 
Ugu danbayn socdaalkan ayaa fariin cad u diraya bulshada gudaha iyo dibada, taas oo ah in geedi socodka nabadda iyo wada hadalka ay yihiin jidka kaliya ee lagu gaadhi karo xasilooni siyaasadeed iyo mid bulsho oo waara.
Xubnaha wefigaas ayaa kala ah, Wasiir ku xigeenka wasaarada gaadiidka iyo jidadka Somaliland Maxamed Cabdi Maalik, Agaasimaha guud ee wasaarada ciyaaraha iyo dhalinyarada Mr. Jiidhe, Taliyaha xabsiga dhexe ee Ceerigaabo Corn. Maxamuud Olol Jaamac, Gudoomiye ku xigeenka gobolka Sool Naalleeye Axmed Sheekh iyo siyaasi, Axmed Warsame Iidle .(Dr.Axmed Nuur)

Sunday, 28 December 2025

XSM oo ah aabaha musuqmaasuqa waxba kama beli karo go'aanka israaail ku ictiraaftay Jamhuuriyada Somaliland 25 Dec 2025

Jamhuuriyadda Somaliland oo ah dawlad ku dhisan nidaam dimuquraadi ah oo qaan-gaadh ah, isla markaana suurtagelisay inay dalkeeda ka qabsoomaan doorashooyin qof iyo cod ah,  ayaa u dhaqaaqday aqoonsi caalami ah oo ay dadaal badan kadib xaqiijisay 25-ka December 2025, ka dib markii Israel ku dhawaaqday inay si rasmi ah u aqoonsatay Somaliland.  
Dowladda Somaliland oo jecel horumarka Somalia ayaa u adkaysan wayday faro-gelinta qaawan ee dawladda Faderaalka ee Soomaaliya ku hayso siyaasadda gudaha iyo dibadda ee Somaliland, taas oo keentay inay hesho ictiraaf Caalami ah oo beelaayo xijaab uga noqda Sharka xukuumada taagta daran ee Muqdisho. 
Hoggaamiyaha DDS Xasan Sheekh ayaa aad uga cadhooday go'aanka dowlada Israel ay ku aqoonsatay Somaliland, isaga oo hilmaansan inuu dhibaato ku hayo Somaliland dhawrkii sano ee la soo dhaafay. iyada oo Xasan Sheekh Maxamuud oo lagu sifeeyey in uu yahay qof Musuq-maasuq ah,  hunguri-xun, karti-daran,  aragti-siyaasadeed oo gaaban leh isla markaana jahawareersan.


Xasan Sheekh ayaa sidoo kale lagu eedeeyay inuu galay dembiyo waaweyn sida inuu ku tagri falay awoodii dowlada iyo inuu laalay distoorkii sharciga ah ee dalka Somalia iyo weliba dembiyo kale, sida 

- in uu burburiyo midnimada ummadda Soomaaliyeed oo uu caasimadda Muqdisho ka sheegtay dadka Soomaaliyeed.
-in uu burburiyey awoodii Ciidanka XDS 
-in uu iibiyey dhulkii qabuuraha Afisyooni, lana soo saaro lafaha dadkii lagu xabaalay halkaas iyo dhismayaal ahaa dugsiyo ay carruurtu wax ku baranayeen,
-inuu  Dowladda Federaalka Soomaaliya ka dhigtey NGO, isaga iyo qoyskiisa oo kaliya ay wax xadi karaan. 
iyo deeqihii beesha caalamka iyo dawladaha shisheeye Soomaaliya ka caawiyeen  guud ahaan, inuu jeebka gashaday.

Qareenka Abdinaasiir oo XSM ku tilmaamay inuu yahay qof Hunguri xun, musuqmaasuq, aragti siyaasadeed oo gaaban leh, karti daran

Qareenka caanka ah ee Soomaaliyeed ee reer Kenya Axmed-Nasir Cabdullahi ayaa XSM ku eedeyey inuu yahay xudunta iyo asalka dhibaatooyinka Soomaaliya, isaga oo ku tilmaamay qof musuqmaasuq ah, hunguri xumo, karti daran aragti siyaasadeed oo gaaban leh isla markaana jahawareersan. 


Qareen Ahmednaasir ayaa qoraal uu ku baahiyey bartiisa X waxa uu si  xun ugu weeraray siyaasada hogaamiye  Xassan Sheekh Maxamuud, wuxuu na ku dooday in marka dal uusan lahayn hoggaan dhab ah ama uu hoggaamiyo qof dan-ganacsi oo yar wata, uu dalkaa noqdo mid la cunayo oo la dhibaateeyo.
Qareenka caalamiga ah ee Cabdi-Naasir ayaa marar kasta bulshada Soomaaliyeed u iftiimiya dhaliilaha siyaasadeed iyo musuqmaasuqa hogaamiye Xasan Sheekh Maxamuud oo hadda oodaha jabsaday 

Maxaa sababey kor u kaca dabka guryaha suuqa hoose ee Ceerigaabo?

labadii bilood ee dambaysay waxa kor u kacay tirada guryaha la gubayo ee suuqa heese ee magaalada Ceerigaabo iyada oo aan hal qof ilaa hadda boolisku xidhin xataa mushkiladaa dadka ka dambeeya oo la ogyahay kuwa ay yihiin.
Aafadan ugubka ku ah dhaqanka dadka reer Somaliland in guri laga qaxay dab la qabadsiiyo ayaa la mooda inay ls socotay badhasaabka cusub Maxamuud Raage oo ka amar qaata Buurmadow.. Mayd ma maxa u dambeyey baa la yiri kaa la sii sido. maanta laba guri oo Warsangeli leeyahay ayaa la gubay iyada oo ay halkaas ku sugan yihiin wefti ka socda Xukuumadda Somaliland oo u tegay dabaaldega aqoonsiga Somaliland.
Xukuumada Somaliland oo juhdi badan gelisay nabadgelyada Ceerigaabo waxay ku tahay fadeexad inay daawato guryaha shscabka ee dabku ku socdo ..halkii laga rabay inay sugto badqabka aqaladaas ay dadkii lahaa xooga kaga qaxiday magaalada Ceerigaabo dabayaaqadii sanadkii hore 2024kii..
Ciidanka booliska Gobolka Sanaag iyo Ceerigaabo waxa laga rabaa inay ka hortagaan falalka bahalnimada ah ee kooxaha cunsuriyiinta ah ku gubayaan guryaha suuqa hoose ee Ceerigaabo 

Saturday, 27 December 2025

"Cirro Balantii Midnomo ee aanu lahay wuu igaga baxay " Xasan Sheekh Maxamuud

Madaxeynaha Somalia Xassan Sheikh ayaa kulan uu la yeeshay Xildhibaanada labada gole ee baarlamaanka ee ka soo jeeda Somaliland ka jeediyey hadal calaan ah inay Madaxweyn Cirro balan Midnimo lahaayeen oo uu uga baxay! 

XSM oo ah cunsuri dadka Soomaaliyeed ka sheegta Muqdisho ayaa Xildhibaanada u soo bandhigay inay la yimaadaan aragti midaysan oo 35 sano midnimo ay midnimo ku joogeen loo baahan yahay xal ka duwan ugu keenaan muddo todobaad gudahiis ah.

Kulankaas oo laga hadlay qadiyada Isr|L ee aqoonsiga Somaliland ayaa XSM madashii ka sheegay in Cabdiraxmaan Ciro wada hadalo ay yeeshaan u balan-qaaday in Midnimo & Soomaali isku keenaan, oo uu iska xalinayo mushkilado kooban, uuna ka dib ka war helay arrinta shalay dhacday, taas oo uu sheegay in ay Khiyaano Qaran ahayd.

Madaxweynaha ayaa sidoo kale sheegay in uu Somaliland kala shaqeynayay sidii maxaabiista Laascaanood kaga xiran u heli lahaayeen xoriyadooda oo laysku dhaafsan lahaa, oo ay meel wanaagsan u maraysay.


Eyda Villa Wardhiiglay ha iska ciyaan, geediga Somaliland wuu soconayaa..

Madaxda Dowlada Federaalka Somalia oo beryan dambe u muuqatay inay ku mashquulsanaayeen boobka hantida qaranka iyo dhulka danta guud gaar ahaan xarumihii dowlada ee adeegyada bulshada ee ku yaalla Muqdisho kadib markii ay waayeen dhaqaalihii iyo caawimooyinkii ay ka heli jireen Maraykanka iyo Beesha Caalamka oo gebi ahaanba joogsaday dhawaan ayaa shalay cariiskii Villa Wardhiiglay ku dumay kadib markii dowlada Israel ay ku dhawaaqday inay si rasmi ah u ictiraaftay Jamhuuriyadda Somaliland oo naqday dal madax-bannaan.
Madaxda Dowlada taagta daran ee Muqdisho oo afartankii sano ee loo rahmanaa dhinacna dhaafi wayday villa Wardhiiglay ayaan qalbi jabkii ku dhacay awgiis ilaa hadda cadeyn kari la"a  mowqifkooda siyaasadeed ee ku wajahan go'aanka dowlada Israel ay ku aqoonsatay madaxbanaanida Somaliland inay tahay dowlada xor ah oo gaar u taagan, taas oo meesha ka saartay sheegashii DFS ee ahayd inay Somaliland tahay qayb ka mid dhul weynaha Soomaaliya. 
inkata oo cambaaraynta Dowlada Federaalka Somalia iyo urur goboleedyada kale ay u soo jeediyeen Dowlada Israel uusan waxba ka bedeli karin mowqifka  Israel ee ku wajahan ictiraafka Somaliland, haddana sida muuqata kooxda xaraash qaran ee Xasan Sheekh waxa durba bilaabeen borobogaandho afka ah oo rabaan inay ku wiiqaan go'aanka dowlada Israel iyaga oo adeegsanaya warbaahinta maxaliga ah ee Muqdisho oo qaarkood 24 saac ee u dambeyey baahiyeen warar been abuur iyo dacaayad ah oo la rabo in laga dhaadhiciyo bulshada Soomaaliyeed wax aan jirin iyo huuhaa, kuwaas oo sheegaya in dad u badan caruur iyo dumar reer Falastiin la rabo in xoog lagaga  soo rarayo dhulkooda oo la soo degiyo Somaliland iyo in Israel  laga siinayo gudaha Somaliland saldhig ciidan oo ay kaga duusho Xuutiyiinta Yeman si ay u burburiso awoodooda ciidan, kuwaas oo ah mala'awaal iyo gacan ku rismis aan wadan wax cadeymo rasmi ah habayaratee. Nin Daad qaaday xumbo cuskay.
Si kastaba ha ahaatee, Xukuumada Somaliland ee uu Madaxweynaha ka yahay Cabdiraxmaan Maxamed Cabdullaahi ayaa mudan in lagu bogaadiyo ictiraafka ay ka heshay Israel oo ah mid ku yimi dadaal dheer iyo juhdi ay geliyey madaxda dalku, balse aan si sahal ah isaga iman
Eydu ha cido geediguna wuu soconayaa
Eygu ha iska ciyo, geediguna horuu u soconayaa"

Friday, 26 December 2025

Hambalyo Guul wayn oo aan sugeynay baa maanta timid

A long-awaited day has arrived: the birth of the newest nation in the world, the Republic of Somaliland.
Congratulations on this momentous occasion. 

 

Congratulations.

Madaxweyne hore Farmaajo oo ka hadlay go'aanka Israel oo si rasmiga ah u ictiraaftay Somaliland

International law requires Israel to comply and respect the territorial integrity and sovereignty of Somalia. Recognizing a part of Somalia is a complete breach of this. Somaliland is an integral part of Somalia. Our people are firmly united in the defence of their sovereignty.

Tuesday, 23 December 2025

Xukuumada Somaliland oo afka ka furtay dagaal bundadood oo Hudheydha sanad gudahiis

Xukuumada Somaliland ee dan qaran ayaa afka ka furtay sagaal bundadood oo hudheydh ah mudada halka sano ee ay xilka hogaaminta haysay halkii laga sugaayey inay dadka loo dhibaayo xilalka sare ay noqdaan kuwo xul ah oo bulshadu ku wada qanci karo.

Madaxweynaha Somaliland Cabdiraxmaan Maxamed Cabdullaahi (Cirro), oo haystay kalsoonida dadka 65% ayaa durba  lumiyey nus  kalsoonidaas kadib markii ay ku hungoobeen isbedelkii ay filayeen inuu sameeyo doorashidii kadib markii uu noqday Buurtii foolatey ee Huudheydhka dhashay, taas oo ay dheertay madaxweynaha oo noqday nin go"aankiisu  jilicsan yahay oo labac labac badan , ummaddana ku maaweeliya been niyad dhis ah WAX WEYN BAA SOO SOCDA...IWM.  
Xumuumada Somaliland waxa kale oo bulshadu ku .dhaliilaysaa arrimo.ay ka mid yihiin inay shidaalka ka qaadato Isimada dhaqanka gacan Libaax gaar ahaan garab lagu xanto Ictisaam xag jirka ah. kuwaas oo.wax ka jaangooya siyaasada dalka, islamarkaana odayga kula taliyey inuu dadka majarahabaabiyo oo maalina filin cusub u daro maalina magacaabo guddi wax jaanjaamisa.
Xukuumadda Somaliland oo haysata fursad balaadhan weli waxa dad badani u soo jeedinayaan inay dib u saxid ku sameyso khaladaadkeedii halkii sano ee la soo dhaafay oo soo dhisto xukuumad tayo iyo karaamo leh iyada oo ahmiyada koowaad la siinayo yaa wax qaban oo damin karaya xiisadaha colaadeed ee dalka bari iyo galbeedba gilgilay. "MA DOORAN KARNO EE ILLAAHAY NOO DOOR". Madaxweynaha waxa laga baryayaa in aanu mar kale furin Huudhayd ka dambeeya bundadii xalay oo u badnayd khamiisyo Bangaladhiish ah.

Monday, 22 December 2025

Maxay daaran yihiin ficilada soo dhaweynta Daahir Rayaale iyo dhoolo tuskii Muuse Biixi

Madaxweyne-yaashii hore ee Somaliland, gaar ahaan Muuse Biixi Cabdi iyo Daahir Riyaale Kaahin oo mid kasta muddo todoba sano ah hore u soo xukumay dalka Somaliland ayaa u muuqda inay ku dhex milmeen siyaasadaha iyo dagaalka dhaqaale iyo istiraajiyadeed ee geeska Afrika, iyada oo dad badani tuhunsan yahay inay heshiis ku yihiin dibin daabyada iyo fashilinta barnaamijka siyaasadeed xukuumada cusub ee Madaxweyne Cabdiraxmaan Maxamed Cabdullaahi (Cirro), si aanay talaabo hore ugu dhaqaaqin oo ay biqilka ku saqiirto, illahay kama dhigee.
Tuhunkan oo ka dhashay kulan ay Labada ex-Madaxweyne Biixi iyo Riyaale, ku yeesheen wadanka imaaraadka Carabta ayaa soo shaac baxay maanta kadib markii Hargeysa laga dareemay qabanqaabada soo dhaweynta Madaxweyne hore Daahir Riyaale Kaahin oo beri ku soo wajahan dalka. taas oo ah mid ugub ah oo aan hore loogu sameyn Riyaale oo marar badan ka soo degay Madaarka Hargeysa ee Igal International Airport, halkaas oo todobaadkii hore si weyn loogu soo dhaweeyey Madaxweyne hore Muuse Biixi Cabdi oo ka soo laabtay Iimaaradka Carabta oo uu dafar gaaban ugu maqnaa. 
Nin ka yaabay cilada Hal geel ah oo lahaa ayaa laga guntay oraahdan ; "Hashu maankayga garage ma mansaar bay liqday: Mucaaradada madaxweyne hore waa Biixi iyo Rayaale, oo ku soo beegmay xilli khilaal ka dhex oogan yahay beelaha degan gobolada Awdal iyo Selel Ciise iyo Samaroon ayaa dadka siyaadada falanqayeen tilmaameen in dhaqdhaaqyada ka dambeeyaan dowlado shisheeye oo dano gaar ah ka leh Somaliland iyaga oo isku sidkaya mucaaradada labada oday iyo xiisada colaadeed ee ka dhex aloosan beelaha walaalaha ah ee Ciise iyo Samaroon oo ahaa astaanta nabada. 
Si kastaba ha ahaatee ,ficiladan isku xig xiga ee soo dhoweynta Daahir Riyaale iyo dhoola tuskii Muuse Biixii ayaa bulshadu dhowraysaa meesha ay biyo dhigi doonaan mustaqbalka dhow.. "Hombo-baro libaax bay bay soo wadaa" 

Saturday, 20 December 2025

Madaxweynaha Somaliland oo magacaabay Guddida heer qaran ee baadhista dhacdadii Gobolka Awdal


Madaxweynaha Jamhuuriyadda Somaliland, Cabdiraxmaan Maxamed Cabdullaahi (Cirro), ayaa maanta si rasmi ah u magacaabay Guddida Heer Qaran ee Baadhista iyo Qiimeynta dhacdooyinkii dhawaan ka dhacay Gobolka Awdal, kaas oo la wareegi doona shaqadii hay’adaha ay khusayso hawsha baadhistu.
Guddidan oo ka kooban 21 xubnood ayaa loo xilsaaray inay baadhitaan ku sameeyaan duruufaha, sababaha iyo saamaynta dhacdooyinkii amni iyo mudaharaadyadii ka dhacay gobolka Awdal horaantii bishan, kuwaas oo sababay khasaare naf iyo maalba leh.
Si kastaba ha ahaatee, magacaabista guddidan ayaa dhalisay falcelin kala duwan. Qaar ka mid ah bulshada iyo falanqeeyayaasha siyaasadda ayaa ku tilmaamay tallaabadan mid lagu doonayo in lagu qariyo ama lagu yareeyo masuuliyadda ka dhalatay khasaarihii la sheegay in ciidamada Somaliland u geysteen dad shacab ah oo mudaharaadayay.
Dhinaca kale, dadka dhaliilsan tallaabadan ayaa sidoo kale xusay in Madaxweyne Cirro hore u magacaabay Guddida Nabadda Heer Qaran, kuwaas oo la sheegay inay si toos ah ula wareegeen shaqooyin horey u hoos iman jiray Golaha Guurtida Somaliland, gaar ahaan hawlaha nabadeynta, xalinta khilaafaadka iyo ilaalinta dhaqanka suuban ee bulshada.
Arrintan ayaa sii xoojisay doodda ku saabsan isku-dhaca hay’adaha qaranka, kaalinta Golaha Guurtida, iyo jihada ay xukuumadda cusub u wajahday maaraynta arrimaha amniga iyo nabadgelyada dalka.
Ilaa hadda, xukuumaddu kama bixin faahfaahin rasmi ah oo ku saabsan sida guddidan cusub ay ula shaqayn doonto hay’adaha kale ee dastuuriga ah, ama muddada ay qaadanayso soo saarista natiijada baadhista. 
Gudoomiyaha Golaha Guurtida Somaliland MD. Saleebaan Maxamuud Aadan ayaan ilaa hadda ka hadal saameynta guddiyada Madaxweynuhu magacabay ku yeedheen shaqadii hay’adaha distooriga ah ee qaranka Somaliland. 

Thursday, 18 December 2025

Xukuumada Somaliland oo daawade ka ah isbedelka siyaasadeed ee geeska afrika iyo ololaha damaca Xasan Sheekh

Xukuumada Somaliland oo maahnta haysata fursad ay kaga falcelin karto talaabooyinkan cadowtinimada ah ee Xasan Sheekh oo wajahaya duufaanada mucaaradka gudaha iyo culays dibada ah ayaa dadka falanqeeya siyaasada geesku tilmaameen in Somaliland ay lumisay doorkeedii mucaaradnimo ee ka dhanka ah damaca Xasan Sheekh ku doonayo inuu xukunka ku sii haysto doorasho macmal oo uu isku dayayo inay ka qabsoonto Muqdisho iyadoo aaney isku waafaqsanaayn saamilayda Siyaasada Soomaaliya.. taas oo khatar weyn ku ah jiritaanka Somaliland mustaqbalka dhaw, maadaama uu Xasan Sheekh yahay cadowga koowaad ee Somaliland oo dhibta u yar ee uu u gaystay ay tahay barnaamijka E-visa ee uu lacagta kaga urursado qurbo joogta iyo dadka kale ee u soo socdaalaya Somaliland. Sidaas darteed xukuumada Somaliland waa inay cadeyso mowqifkeeda siyaasadeed ee ku wajahan ka hortaga damaca Xasan Sheekh ee ku wajahan dib isu doorashadiisa madaxweyne, intii ay daawade ka noqon lahayd dhaqdhaaqyada kooxaha mucaaradka ee Muqdisho, Kismaanyo iyo Garoowe oo iminka shir  uga socdo Kismaanyo..Dadka falanqeeya siyaasada Soomaaliya ayaa soo jeediyey in xukuumada Somaliland inay qayb qaadato dagaal siyaasadeedka lagu burburinayo damaca Xasan Sheekh ee hirgelinta doorashada macmalka ah iyaga oo xusay in beesha Caalamka iyo Maraykanka culay ku saarayaan Xasan Sheekh iinuu qabto doorasho loo dhan yahay oo ay isku waafaqsan yihiin dhinacyada siyaasada Soomaaliya iiyaga oo cadeeyey in Xasan Sheekh uu meelnna u jihayn kari waayey siyaasada dalka Soomaaliya. waxana ka digeen cawaaqib xumada ka dhalan karta doorasho gacan ku rimis oo uu qabto Xasan Sheekh. 

Trump oo weerarka u ku hayo Soomaalida Maraykanka lagu tilmaamay dhuumasho dhabarku muuqdo



🚨 NBC reports that the White House has quietly issued an internal “silent protocol,” forbidding officials from speaking about the Jeffrey Epstein case without direct top-level approval. Sources say President Donald Trump has chosen a strategy of strategic silence, following backlash over his refusal to release testimony tied to Epstein — the disgraced financier accused of trafficking minors in 2019.


Wednesday, 17 December 2025

Dr. Gaboose: Syaasiga keliya ee Somaliland aaney siin fursad uu ku muujiyo hibadiisa Hoggaamineed



Siyaasi Dr. Maxamed Cabdi Gaboose waa shaqsi dhif ah oo ay isku biireen dhammaan sifooyinka lagu garto hoggaamiyaha dhabta ah: aragti fog, geesinimo, daacadnimo iyo khibrad siyaasadeed oo gaadhaysa in ka badan konton sano. Waa nin si qoto dheer u fahamsan duruufaha bulshada Somaliland iyo caqabadaha hortaagan horumarkeeda. Dad badan oo ka mid ah shacabka ayaa si buuxda u rumaysan in Dr. Gaboose yahay siyaasiga keliya ee dalka ka samatabixin kara jahawareerka siyaasadeed, musuqmaasuqa iyo hoggaaminta liidata ee maanta lagu hagayo.

Si kastaba ha ahaatee, nasiib-darro taariikhi ah ayaa ku habsatay Somaliland, maadaama Dr. Gaboose weligiis aan loo oggolaan inuu helo fursad uu ku muujiyo hibadiisa hoggaamineed. Halkii la siin lahaa hoggaan karti leh oo daacad u ah danaha qaranka, waxa marar badan lagu qanciyay bulshada si loo raali geliyo qabiil gaar ah in ay doortaan madaxweyne jilicsan, aan lahayn go’aan-adayg iyo hogaamin dhab ah, kana indho la’ dulmiga, cadaalad-darrada iyo burburka ku sii fidaya hay’adaha dawladda.

Arrintani waxay si cad u muujinaysaa sida danaha qabiilka, eexda iyo xisaabta gaaban ay uga hor istaageen Somaliland inay hesho hoggaan dhab ah oo u qalma, halka ay seegtay fursad dahabi ah oo uu Dr. Maxamed Cabdi Gaboose ku noqon lahaa hoggaamiye dalka u horseeda caddaalad, horumar iyo karaamo qaran. Garmaqaatayasha iyo dadka beerra ruux gudhane,
 
Ninka ugu ildheer baa dadka ugu ayaan daran
Wax aan lala arkayn baa isaguun u muuqda.
Ahay ah maskaxdaa laga abaaroobay. 



Maxaad ka taqaanaa digreetadii u horraysay ee uu soo saaray Madaxweyne Daahir Rayaale Kaahin? Abdi Haybe Blog: 17 December 2025

Maxaad ka taqaanaa digreetadii u horraysay ee uu soo saaray Madaxweyne Daahir Rayaale Kaahin?
Abdi Haybe Blog: 17 December 2025

Hargeysa – Madaxweyne hore Daahir Rayaale Kaahin waxa uu ka mid yahay hoggaamiyeyaashii Somaliland ee door muuqda ka qaatay marxaladihii kala-guurka siyaasadeed ee dalka. Ka hor intii aanu noqon madaxweyne, Daahir Rayaale Kaahin waxa uu ahaa Madaxweyne-ku-xigeenka Somaliland tan iyo 1997, xilligii uu madaxweynaha ahaa Marxuum Maxamed Xaaji Ibraahim Cigaal.

Kaddib geeridii Madaxweyne Cigaal oo ku beegnayd 3-dii May 2002, isaga oo xilka haya, Daahir Rayaale Kaahin ayaa sida uu dhigayo Dastuurka Somaliland si rasmi ah ula wareegay xilka Madaxweynaha, waxaana loo dhaariyey hoggaanka dalka.

Markii xilka loo dhaariyey, digreetadii u horraysay ee uu soo saaray Madaxweyne Daahir Rayaale Kaahin waxay ku saabsanayd sixidda magaciisa rasmiga ah. Madaxweynaha ayaa caddeeyey in magaca ay dad badani ugu yeedhi jireen ee ahaa “Daahir Riyaale” uu yahay magac khaldan, halka magaca saxda ah ee rasmiga ahi uu yahay Daahir Rayaale Kaahin.

Digreetadan ayaa dhalisay falcelin bulsho oo kala duwan. Inkasta oo dad badan ay u arkeen tallaabo muujinaysa kala dambayn, nidaam iyo ixtiraam dawladnimo, haddana qaar ka mid ah bulshada ayaa is-weydiiyay sababta madaxweynuhu u sixi waayey magaciisa intii uu ahaa Madaxweyne-ku-xigeenka Somaliland.

Xilligaas, aniga oo ah Cabdi Haybe, kana hawlgelayey wargeyska madaxa-bannaan ee Jamhuuriyadda, waxaannu si dhow ula soconnay dhacdadan, waxaanan warbaahinta u soo tebinnay sidii ay bulshadu uga falcelisay digreetada madaxweynaha. Qaar ka mid ah dadweynaha waxay ku doodayeen in xilka madaxweynaha uu leeyahay awood sharci iyo maamul oo ka duwan tan madaxweyne-ku-xigeenka, taas oo ka dhigaysa in go’aannada noocaas ahi inta badan yimaaddaan marka xilka ugu sarreeya la qabto.

Warbixintani waxay sidoo kale muujinaysaa cashar muhiim ah: mas’uul magaciisa si fudud ayaa loogu beddeli karaa mid khaldan ama dacaayad ah, haddii aan la dhowrin saxnaanta xogta. Sidaas awgeed, dhacdadani waxay xasuusin u tahay warbaahinta, bulshada iyo hay’adaha dawladdu inay ilaaliyaan adeegsiga magacyada rasmiga ah, kana fogaadaan magac-u-yeedh khaldan ama yareyn xambaarsan.

Ugu dambayn, digreetadii ugu horraysay ee Madaxweyne Daahir Rayaale Kaahin ma ahayn oo keliya sixid magac, balse waxay ahayd farriin ku saabsan nidaamka, sharciga iyo ixtiraamka dawladnimada, taas oo weli cashar u ah siyaasadda iyo warbaahinta Somaliland.

Abdi Haybe Blog
Ku Xidhnow Abdi-Haybe Blog Hel War Hufan Oo Haybsan.

Siyaasadda Arrimaha Dibadda Somaliland: Iftiinkii Xilligii Muuse Biixi iyo Mugdigii Xilligii Madaxweyne Cirro Faalo:By Abdi Haybe Blog


Siyaasadda Arrimaha Dibadda Somaliland: Iftiinkii Xilligii Muuse Biixi iyo Mugdigii Xilligii Madaxweyne Cirro
Faalo:By Abdi Haybe Blog

Siyaasadda arrimaha dibadda waa muraayadda ay qaranimadu dunida kaga muuqato. Somaliland, inkasta oo aan weli helin ictiraaf buuxa, haddana waxa ay ku guulaysatay sannadihii la soo dhaafay inay dhisto joogitaan diblomaasiyadeed oo la dareemi karo. Xilligii uu talada hayey Madaxweynihii hore Muuse Biixi Cabdi, siyaasadda arrimaha dibadda ee Somaliland waxa lagu sifayn karay mid cad, firfircoon, isla markaana leh jihada ay u socoto.

Intii uu xilka hayey Madaxweyne Muuse Biixi, Somaliland waxa ay si muuqata ugu jirtay khariidadda siyaasadda caalamka. Xidhiidhada ay la yeelatay dalal iyo hay’ado caalami ah, furashada xafiisyo diblomaasiyadeed, iyo ka-qaybgalka shirar caalami ah ayaa dhammaantood muujinayay in Somaliland leedahay aragti cad oo ku saabsan halka ay ka taagan tahay dunida. Xukuumaddaasi waxa ay si joogto ah u adkayn jirtay doodda qaranimada Somaliland, iyada oo farriinteedu ahayd mid la fahmi karo, inkastoo ay jireen caqabado.

Si kastaba ha ahaatee, tan iyo markii uu talada la wareegay Madaxweynaha cusub Cabdiraxmaan Maxamed Cabdullaahi (Cirro), waxa si isa soo taraysa u muuqata in siyaasaddii arrimaha dibadda ee Somaliland gashay xaalad mugdi ah ama waxa lagu tilmaami karo “god madow”. Ma jiro sawir cad oo ka soo baxaya jihada ay xukuumadda cusub u wado arrimaha dibadda, mana muuqdaan talaabooyin la taaban karo oo muujinaya istaraatiijiyad cad.

Mid ka mid ah arrimaha ugu waaweyn ee walaaca dhaliyay waa aamusnaanta ama gaabiska ku yimid isgaadhsiinta caalamiga ah. Dunidii hore ula socotay mowqifka Somaliland maanta waxay u muuqataa mid aan si buuxda u fahmin siyaasadda cusub ee xukuumadda Madaxweyne Cirro. Tani waxay keentay in miisaankii iyo joogitaankii Somaliland ee fagaarayaasha caalamiga ah hoos u dhacaan.

Sidoo kale, isbeddel la’aanta muuqata ee ku saabsan ololihii ictiraaf raadinta iyo difaaca qadiyadda Somaliland ayaa abuurtay su’aalo badan. Qaran aan lahayn cod cad oo dibadda ah, waxa uu halis ugu jiraa in lagu iloobo ama lagu dhex milmo khilaafaadka iyo danaha dalalka kale.

Arrintani macnaheedu ma aha in xukuumadda Madaxweyne Cirro ay gebi ahaanba ka tanaasusho arrimaha dibadda, balse waxa ay muujinaysaa baahi degdeg ah oo loo qabo in la caddeeyo jihada, lana soo bandhigo aragti la fahmi karo. Siyaasadda arrimaha dibaddu ma aha meel lagu tijaabiyo aamusan ama sugitaan dheer, gaar ahaan qaran aan wali la aqoonsan.

Gunaanad
Xilligii Madaxweyne Muuse Biixi Cabdi, siyaasadda arrimaha dibadda ee Somaliland waxa ay lahayd muuqaal, cod iyo jihayn cad. Maanta, xilligii Madaxweyne Cabdiraxmaan Maxamed Cabdullaahi (Cirro), waxa muuqata mugdi iyo hubanti la’aan u baahan in si degdeg ah wax looga qabto. Haddii Somaliland rabto inay sii jirto masraxa caalamka, waxa lama huraan ah hoggaan diblomaasiyadeed oo firfircoon, istaraatiijiyad cad, iyo farriin dunidu fahmi karto.

Qaran aan lahayn siyaasad dibadeed oo muuqata, waxa halis u ah in qadiyaddiisu gasho god madow.

Faallo: Abdi Haybe Blog

Faalo U Gaar Ah Abdi Haybe Blog 
Ku Xidhnow Abdi Haybe Blog War Huffan Iyo Weedho Togan.

Hargeysa: Shir lagaga dooday caqabadaha hortaagan aas-aasidda Guddida Xuquuqda Dadka Naafada ah

 Hargeysa: Shir lagaga dooday caqabadaha hortaagan aas-aasidda Guddida Xuquuqda Dadka Naafada ah
Abdi-Haybe Blog 17 December 2025
Hargeysa – Shir hawleed lagaga lafa-guray caqabadaha hortaagan in Xukuumadda Somaliland hirgeliso Guddida Ilaalinta Xuquuqaha Dadka Naafada ah (National Disability Commission) ayaa maanta ka qabsoomay magaalada Hargeysa.

Shirkan waxa ka soo qaybgalay aqoonyahanno ay ku jireen dad naafo ah, garyaqaanno, iyo wakiillo ka socday ururrada bulshada rayidka ah ee Somaliland. Kulanka ayaa diiradda lagu saaray xuquuqda dadka naafada ah, muhiimadda ay leedahay in la aas-aaso guddi u gaar ah, iyo dhibaatooyinka weli haysta bulshada naafada ah.

Dood iyo falanqayn dheer kaddib, ka qaybgalayaashu waxay soo jeediyeen in Wasaaradda Shaqada, Arrimaha Bulshada iyo Qoyska lagu cadaadiyo inay dib u soo celiso mashruucii sharciga ahaa ee lagu aas-aasayay Guddida Ilaalinta Xuquuqaha Dadka Naafada ah ee Somaliland. Mashruucan ayaa la sheegay in dhawaan ay Wasaaraddu laashay, iyadoo kaashanaysa Dallada Ururrada Dadka Naafada ah ee Somaliland (SNDF).

Sidoo kale, shirka ayaa lagu soo jeediyay in haddii Wasaaraddu ka dhego-adaygto dib u soo celinta iyo meel-marinta mashruuca sharciga ah, la qaadi doono tallaabooyin dastuurku oggol yahay, kuwaas oo ay ka mid yihiin:

1. In codsi ay saxeexeen 5,000 (shan kun) oo muwaadin loo gudbiyo Golaha Wakiillada Somaliland, sida uu dhigayo Dastuurka Jamhuuriyadda Somaliland.


2. In la qanciyo ugu yaraan 11 xildhibaan oo ka tirsan Golaha Wakiillada Somaliland si ay u horgeeyaan mashruuca sharciga ah ee aas-aasidda Guddida Ilaalinta Xuquuqaha Dadka Naafada ah, loogana ansixiyo goleyaasha sharci-dejinta.

Garyaqaannadii ka qaybgalay shirka ayaa carrabka ku adkeeyay in sugidda iyo ilaalinta xuquuqda dadka naafada ahi ay si toos ah ugu xidhan tahay aas-aasidda guddi rasmi ah oo u qaabilsan arrimahaas, iyaga oo sheegay in aanay suurtagal ahayn in xuquuqdaasi si buuxda u hirgasho iyada oo aan la helin hay’ad madax-bannaan.

Gebogabadii shirka, waxa la isla qaatay in la sameeyo guddi ka kooban 10 aqoonyahan, kuwaas oo loo xil saaray inay dabagalaan fulinta qodobadii iyo go’aamadii ka soo baxay kulanka.

Warbixin Gaara: Fadeexad E-Visa — Laaluushka Xamar ka Socda oo Si Gaar ah Loola Beegsaday Dadka Somaliland iyo Puntland

Warbixin Gaara: Fadeexad E-Visa — Laaluushka Xamar ka Socda oo Si Gaar ah Loola Beegsaday Dadka Somaliland iyo Puntland
By: Abdi-Haybe Blogs, Weriye Madax Bannaan – 14 December 2025
Nidaamkii fiisaha elektarooniga ah (E-Visa) ee Soomaaliya ayaa si rasmi ah u joojiyay shaqadiisii tooska ahayd, kadib markii la sheegay in nidaamkii hore la jabsaday, isla markaana lagu beddelay hab gacanta lagu maamulo oo musuqmaasuq iyo laaluush ku fiday.

Warbixino uu helay Abdi-Haybe Blogs ayaa muujinaya in arrintani si weyn u saamaysay bulshada Soomaaliyeed iyo dadka ajaanibta ah ee dunida dacalladeeda ku kala nool, kuwaas oo isku dayay inay helaan fiisaha Soomaaliya. Dadkaas oo ku kala nool Europe, North America, Asia, iyo Africa, ayaa sheegay in hadda la adeegsado nidaam aan rasmi ahayn, halkaas oo lagu farayo in la buuxiyo form gacanta ah, lacagta lagu bixiyo si toos ah, balse fiisaha lama helo ilaa la bixiyo laaluush xaaraan ah.

Waxaa la xaqiijiyey in laaluushkan si gaar ah loogu beegsaday dadka u socda gudaha Somaliland iyo Puntland, iyadoo nidaamka E-Visa ee Muqdisho horeba uu u ahaa xadgudub sharci iyo mid siyaasadeed oo lagula kacay bulshada u safarta Somaliland. Nidaamkan, oo markii hore loogu talagalay fududaynta fiisaha Soomaaliya, ayaa hadda isu beddelay qaab dhaqaale gurracan oo ay maamulka Muqdisho ka helaan dakhli shakhsi ah. Shaqaalaha ku shaqada leh nidaamka E-Visa ee Muqdisho ayaa noqday kuwo laaluushka uga dhigtay il nololeed joogto ah, iyagoo si toos ah uga gurnaya dadka muwaadiniinta ah ee doonaya in ay tagaan Somaliland ama Puntland.

Dad badan oo ka soo jeeda labada dhinac ayaa xaqiijiyey in marka ay codsadaan fiisaha, lagu wargeliyo in ay bixiyaan lacag “gaar ah” si loogu soo diro fiisahooda WhatsApp ama email, arrintaas oo muujinaysa heerka hoose ee cadaaladda iyo hufnaanta nidaamka. Mid ka mid ah dadka la hadlay Abdi-Haybe Blogs ayaa yidhi:
Evisaha Soomaaliya hore ayuu u ahaa mid aan sharci ahaan ku habboonayn dadka u socda Somaliland, balse hadda wuxuu isu beddelay nidaam lagu xasuuqayo dhaqaale ahaan. Shaqaalaha maamulka Muqdisho ee evisaha gacanta ku haya waxay si toos ah u dalbanayaan lacag dheeraad ah si ay fiisaha kuu soo diraan.

Eng. Cabdulkadir Maxamuud Sugaal, oo ah khabiir reer Somaliland ah oo si weyn ugu takhasusay tiknoolajiyada iyo xidhiidhka caalamiga ah, isla markaana leh waayo-aragnimo dheer oo ku saabsan nidaamyada dijitaalka iyo amniga macluumaadka, ayaa sheegay in arrintani tahay “fadeexad aan la dafiri karin.”

Wuxuu xusay in xaaladdani si toos ah u saamaysay eheladiisa ku nool North America iyo Europe, kuwaas oo la kulmay isla xaaladdan murugada leh ee laaluushka xaaraanta ah ee lagu qaadanayo fiisaha Soomaaliya.

Qof kasta oo doonaya fiisaha waa in uu bixiyo lacag rasmiga ah, balse marka lacag kale si toos ah loogu dhiibo shaqaalaha evisa, waa laaluush xaaraan ah oo sumcad xumo ku ah dalka iyo nidaamkiisa,” ayuu yidhi. Eng. Sugaal.

Eng. Sugaal wuxuu ugu baaqay xukuumadda Somaliland inay si cad u bayaamiso siyaasad rasmi ah oo lagaga hortegayo dulmiga, daydayga, iyo takoorka dadka reer Somaliland lagula kacay. Wuxuu tilmaamay in loo baahan yahay in xukuumaddu ay u istaagto difaaca muwaadiniinteeda si sharaf leh, isla markaana si toos ah ula hadasho bulshada caalamka.

Dhanka kale, Eng. Sugaal wuxuu beesha caalamka, hay’adaha duulista caalamiga ah ee ICAO (International Civil Aviation Organization) iyo IATA (International Air Transport Association) ku wargeliyey in aan lagu khasbi karin dadka reer Somaliland in ay isticmaalaan E-Visa ay leedahay Soomaaliya, maadaama Somaliland ay tahay dal madax-bannaan oo ku aasaasantay doonista shacabka Somaliland sanadkii 1991, isla markaana aanay qayb ka ahayn Soomaaliya.

 “Somaliland waxay leedahay dowlad, dastuur, iyo madaarro u gaar ah oo ay iyadu maamusho. Sidaas darteed, waa mid sharci-darro ah in muwaadiniinta Somaliland lagu khasbo fiiso ay leedahay Soomaaliya. ICAO iyo IATA waa inay arrintan si degdeg ah u eegaan,” ayuu yidhi Eng. Sugaal.
Sidoo kale, Eng. Sugaal wuxuu ugu baaqay Qaramada Midoobay (United Nations) in ay ixtiraamto go’aanka iyo doonista bulshada Somaliland, taasoo si cad u muuqatay tan iyo 1991, xilligii ay shacabka Somaliland dib uga soo celiyeen madax-bannaanidoodii.

Qaramada Midoobay waa inay tixgelisaa xaqiiqda jirta ee ah in Somaliland ay ku dhisan tahay rabitaanka dadkeeda, isla markaana aanay ku khasbanayn nidaam siyaasadeed ama sharciyeed oo ka imaanaya Muqdisho,” ayuu ku daray Eng. Sugaal.
Eng. Sugaal wuxuu sidoo kale ku booriyay shirkadaha diyaaradaha caalamiga ah in ay qaadaan masuuliyad buuxda, isla markaana hubiyaan in dadka reer Somaliland loo oggolaado inay si xor ah ugu safraan dalkooda, iyadoo aan lagu qasbin amarro siyaasadeed oo ka imanaya Muqdisho.

 “Tani waa boob iyo dhac si ula kac ah loo maleegay bulshada reer Somaliland, balse waa arrin aan sii jiri doonin muddo dheer. Isla markaan, waxay si cad u muujinaysaa daydaynimada iyo dulmiga maamulka Muqdisho,” ayuu yidhi Eng. Sugaal.

Warbixintan ayaa muujinaysa sida nidaamkii E-Visa ee Soomaaliya uu u noqday il dhaqaale gaar ah oo lagu takoorayo dadka ka soo jeeda Somaliland iyo Puntland, isla markaana uu hoos u dhacay kalsoonidii lagu qabay nidaamyada dijitaalka ee dunida ah.

Xigashooyin:

Muwaadiniin u dhashay Somaliland iyo Puntland oo ku nool Europe, North America, Asia, iyo Africa (2025).

Wareysi lala yeeshay Eng. Cabdulkadir Maxamuud Sugaal, khabiir tiknoolaji iyo xidhiidh caalami ah.

Xogo madax bannaan oo uu ururiyey Abdi-Haybe Blogs (December 2025).

Sunday, 14 December 2025

E-Visa Scandal: Bribery in Mogadishu Targeting Somaliland and Puntland Travelers

E-Visa Scandal: Bribery in Mogadishu Targeting Somaliland and Puntland Travelers




By Abdi-Haybe Blogs, Independent Reporter – 14 December 2025


Introduction


The Somali electronic visa (E-Visa) system has officially suspended its direct online service after reports emerged that the previous system had been hacked. It has now been replaced with a manual process rife with corruption and bribery, affecting travelers worldwide.

> “This is a deliberate act of robbery and exploitation against the people of Somaliland, but it will not last long. At the same time, it clearly exposes the oppression and corruption of the Mogadishu administration.”


Global Impact on Somaliland and Puntland Citizens


Travelers from Europe, North America, Asia, and Africa attempting to obtain Somalia visas have reported that the new manual process requires them to fill out forms by hand and submit official payments, yet the visa is only issued after paying an additional illegal bribe.

“Somalia’s E-Visa was already inappropriate for those traveling to Somaliland, but now it has become a tool for financial exploitation. Staff handling visas in Mogadishu demand extra money to release them.”
— Affected traveler


Targeting Somaliland and Puntland Travelers

Investigations confirm that bribes are specifically demanded from those traveling to Somaliland and Puntland, while the system itself was already a violation against the rights of Somalilanders.

The Mogadishu administration has turned the E-Visa into a personal revenue source, with officials using it as a means of illicit income. Travelers are required to pay “extra fees” for their visas to be sent via WhatsApp or email, illustrating the lack of fairness and transparency.



Expert Analysis: Eng. Abdulkadir Mohamoud Sugal


Eng. Sugal, a Somaliland technology and international relations expert, described the situation as “an undeniable scandal”. He confirmed that this corruption directly affected his family living in North America and Europe.

“Anyone applying for a visa should only pay the official fee, but when additional money is demanded directly by E-Visa staff, it constitutes an illegal bribe that damages the credibility of the system,” said Eng. Sugal.
He urges the Somaliland government to publicly establish a policy to prevent abuse, exploitation, and discrimination, defending the rights of Somaliland citizens.



International Appeal

Eng. Sugaal has also addressed ICAO (International Civil Aviation Organization), IATA (International Air Transport Association), and the United Nations, stating that Somalilanders should not be forced to use Somali E-Visas, as Somaliland is a self-governing entity established in 1991 and is not part of Somalia.

“Somaliland has its own government, constitution, and airports. It is illegal to require Somalilanders to obtain a Somali visa. ICAO and IATA must urgently address this issue,” he emphasized.

He further stressed that the UN must respect the will and decision of the Somaliland people, expressed clearly since 1991:

“The UN must recognize that Somaliland is based on the will of its people and cannot be subjected to political or legal directives from Mogadishu.”

Call to Action

Eng. Sugal also called on international airlines to take full responsibility, ensuring that Somalilanders can freely travel within their own country without being forced to comply with Mogadishu-imposed directives.

This report highlights how Somalia’s E-Visa system has become a financial tool used to discriminate against travelers from Somaliland and Puntland, undermining trust in official digital systems.


Sources

Citizens from Somaliland and Puntland living in Europe, North America, Asia, and Africa (2025)

Interview with Eng. Abdulkadir Mohamoud Sugal, technology and international relations expert

Independent investigation by Abdi-Haybe Blogs (December 2025)

Aadamigu Cadaalada Ayuu Ku Badhaadha

AADAMIGU WUXUU KU BADHAADHA CADAALADA, WUXUUNA KU BAKHTIYAA DULMIGA

Dhallinyaroy ; Dulmigu waa xad-gudub loo gaysto Aadami laga itaal roon yahay ama bahaayin lagu xamaasho. Waa gardaro iyo aabi ay ka dambayso isla wayni iyo itaal sheegasho uu isbidayo midka dulmi falaha ahi. Ka soo horjeedka dulmigu waa cadaalad. Cadaaladana waxa ku dhaqma bulsho ilbax ah. Dulmigana waxaa ku dhaqma bulsho u nool sida bahaayinka.Aadamigu wuxuu ku badhaadha cadaalada, wuxuuna ku bakhtiyaa dulmiga. sidaas darteed dulmi loomana hiiliyo lagamana aamuso, maxaa yeelay halaaggu kama yimaado dulmiga haddii aanay jirin bulsho ka aamusan. Ogaada haddii ay calaaladu tahay mid waasicisa aqallada cidhiidhyoon, dulmigu wuxuu cidhiidhshaa dunida waasica ah.
in dadku diidaan oo ka dhiidhiyaan dulmiga ma aha mid ku qeexan diin, dhaqan, iyo ab-saxan, balse waxay ku qeexan tahay nafsada qofka dulmi diidka ah ee aan gunnimada ogolayn. 
Hoggaamiyaha aan lahayn caqliga baaluqa ah dulmiga ayaa u macaan, taasina waxay sabab u noqotaa in bulshadu ku noolato fowdo. Nabadgelyadu in aanay ahayn colaada oo la waayo oo kaliya, balse ay tahay in la waayo dulmiga na.. Qofkii dulmi uga oohiya qof uu ka itaal roon yahay waa qof ay ku yar tahay illaah garashada. Gobonimada oo dadka qaarkiis u diidan qaar kale in taas micnaheedu yahay sinaanta oo laysu diido, taasina ay dhasho in la waayo cadaalad iyo in dulmigu uu noqdo qofka talinaya.
Taariikhda nolosha aadamiga marna kama madhnayn dulmi oo hadba meel buu ka curanayey, laakiin, marwalba waxa jiray bulsho qaabishay oo uu la darsay iyo bulsho diiday oo ka xorowday. maadama labaduba yihiin taariikh, noqda kuwa ay weriso taariikhdu inay diideen dulmiga ee ha noqonina kuwa ay taariikhdu weriso inay dulmiga derseen. 
Dhallinyaroy, mar kasta oo ay idiin muuqato gardarro, dabadeed aad ka aamustaan, ogaada nafsadiina ayaad ku tababaraysaan ducfi iyo inay isu dhiibto dulmiga.
Dulmigu, jaad walba oo uu yahay wuxuu muuqanayaa maalmo kooban,xaquna wuxuu muuqanayaa tan iyo maalinta qiyaamaha, haddii aad doonaysaan inaad baaqi ku ahaataan Aadaminimada la dirira dulmiga, haddiise aad doonaysaan inaad u dhaadhacdaan heerka bahaayinka isugu hiiliya dulmiga. Mid kasta oo ay awoodiisu ay tustay inuu gaadhay heer uu wax dulmiyo wuxuu mudan yahay inuu eego awodda eebbaha ku daawanaya falkaas uusan raalaga ka ahayn iyo wadadii ay mareen dulmi-falayaashii qarnigii 20aad. 
....La soco qaybta 2aad.

Cabdi Haybe
Senior Independent Journalism 
abdihaybe.70@gmail.com 
Hargeisa 

Welcome To Abdi Haybe Blog

 Welcome To Abdi Haybe View



kusoo Dhawoow Bogga Warka Iyo Waayaha Ee Uu Soo warbixinayo Weriye Waayo Badan Soo Jiray.

Waa Cabdi Haybe Waa Wararkii Caalamka Waa Waayo Arag Soo Jirray Markay Werintu Ababtay.


Ka Naso Ayaanu Islahayn Tebinta Lakiin Saxaafada Wiiqantay Iyo Warweerka Bulshada Haysta Ayaa Nagu Keliftay inaanu Wararka Iyo Tebinta Kusoo Laabano.

Inaanu Tababar iyo Wax U Sheeg Ula Soo Holono Dhalinyarada Microphone Wato Ee Aan Iyagu Siddan Bale Sameecadu La Sabasabaynayo Ayaa Ka Mid Ah Soo Noqoshadayda.

Maaha Caddi Haybe Oo Keliya Ee Waa Dhamaan Khubaradii Saxaafadeed Ee Hawl-Gabtay Oo Dib Usoo Hinqatay. 


Waa Inoo Wanaag Iyo Warar Huffan.

Ku Xidhnow Degalkan Aad Dawoodide.